Εναλλακτικοί Players-Αν δεν μας ακούτε πατήστε εδώ

New Page 1

  

      TUNEIN logo           

 

 

On Air Now-Ο γύρος του κόσμου σε 8 νότες με τον VassilisbSax
: :
 

ypa

Ζαν Πωλ Σαρτρ : Ο Υπαρξισμός Είναι Ένας Ανθρωπισμός

Εκδόσεις : ΔΩΜΑ

Μετάφραση : Αντώνης Χατζημωυσής

Όταν μιλάμε για έναν καμβά του Πικάσο δεν λέμε ποτέ πως είναι αυθαίρετος. Κατανοούμε πολύ καλά πως ο πίνακας έγινε όπως τελικά έγινε την ώρα που ο ζωγράφος τον ζωγράφιζε, ότι το σύνολο του έργου του καλλιτέχνη ενσωματώνεται στη ζωή του.

Το ίδιο ισχύει και στο πεδίο της ηθικής. Το κοινό στοιχείο μεταξύ τέχνης και ηθικής είναι ότι και στις δύο περιπτώσεις έχουμε δημιουργία και επινόηση. Δεν μπορούμε να κρίνουμε a priori τι πρέπει να γίνει. Πιστεύω ότι αυτό κατέστη αρκούντως σαφές όταν σας μίλησα για εκείνον τον μαθητή που ήρθε και με βρήκε και ο οποίος σε όποια ηθική, καντιανή ή άλλη, κι αν απευθυνόταν δεν θα έβρισκε την παραμικρή υπόδειξη. Ήταν υποχρεωμένος να επινοήσει ο ίδιος τον δικό του νόμο. Δεν θα πούμε ποτέ ότι ο άνδρας αυτός που θα επιλέξει να μείνει στο πλευρό της μητέρας του, παίρνοντας σαν ηθική βάση το συναίσθημα, την ατομική δράση και την χειροπιαστή αγάπη, ή που θα επιλέξει να φύγει για την Αγγλία, προτιμώντας την θυσία , θα έχει κάνει μια αυθαίρετη επιλογή.

Ο άνθρωπος φτιάχνει τον εαυτό του. Δεν είναι φτιαγμένος εκ των προτέρων, φτιάχνει τον εαυτό του επιλέγοντας την ηθική του, και η πίεση των περιστάσεων είναι τέτοια που δεν μπορεί να μην επιλέξει μία ηθική. Δεν ορίζουμε τον άνθρωπο παρά μόνο σε αναφορά προς μία στράτευση. Είναι λοιπόν παράλογο να μας προσάπτουν το αυθαίρετο της επιλογής.

Κατά δεύτερο λόγο μας λένε “δεν μπορείτε να κρίνετε τους άλλους.”. Αυτό είναι αληθές υπό μία έννοια, και αναληθές υπό μίαν άλλη. Είναι αληθές υπό την έννοια ότι κάθε φορά που ο άνθρωπος παίρνει θέση και επιλέγει την προβολή του, με ειλικρίνεια και σε πλήρη διαύγεια, όποια κι α είναι αυτή η προβολή, είναι αδύνατον εμείς να προτιμήσουμε κάτι άλλο εκ μέρους του. Είναι αληθές επίσης υπό την έννοια ότι εμείς δεν πιστεύουμε στην πρόοδο. Πρόοδος σημαίνει καλυτέρευση. Αλλά ο άνθρωπος είναι πάντα ο ίδιος, ενώπιον μιας κατάστασης που ποικίλλει, και η επιλογή είναι πάντα επιλογή εντός μιας κατάστασης.

Το ηθικό πρόβλημα δεν έχει αλλάξει από τον καιρό του Αμερικανικού Εμφυλίου Πολέμου, όπου μπορούσε κανείς να επιλέξει μεταξύ των υπέρμαχων και των πολέμιων της δουλείας, και στη σημερινή εποχή όπου μπορεί κανείς να προτιμήσει το Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κίνημα ( Χριστιανοδημοκρατικό Κόμμα) ή τους κομμουνιστές.

Παρ’ όλα αυτά μπορούμε να κρίνουμε, γιατί, όπως είπα και προηγουμένως, κάνουμε τις επιλογές μας μπροστά στους άλλους και επιλέγουμε τον εαυτό μας σε αναφορά προς τους άλλους. Μπορούμε να κρίνουμε κατ’αρχάς (κι αυτό δεν αποτελεί αξιολογική κρίση, αλλά μια λογική κρίση), ότι ορισμένες επιλογές θεμελιώνονται στο ψεύδος, ενώ κάποιες άλλες στην αλήθεια. Μπορούμε να κρίνουμε έναν άνθρωπο λέγοντας ότι ο άνθρωπος αυτός κοροϊδεύει τον εαυτό του, ότι αυτοεξαπατάται.

Πρόσφατες ηχογραφημένες εκπομπές

  • Login Form

L

o

g

i

n