Εναλλακτικοί Players-Αν δεν μας ακούτε πατήστε εδώ

New Page 1

  

      TUNEIN logo           

 

 

On Air Now-Ο γύρος του κόσμου σε 8 νότες με τον VassilisbSax
: :
 

europ

Olivier Roy : Η Ευρώπη Είναι Χριστιανική;

Εκδόσεις : ΠΟΛΙΣ

Μετάφραση : Βάλια Καϊμάκη

Μπορούμε βεβαίως να διεκδικούμε μια χριστιανική κουλτούρα και να μην πιστεύουμε στον Θεό, όπως ο Μοράς ή ο Ζαν Μαρί Λεπέν, για τον οποίο η πίστη δεν έχει καμία ιδιαίτερη σημασία, ενώ αντίθετα ο “καθολικισμός” διαδραματίζει κεφακαιώδη ρόλο στην Ευρώπη, γιατί η κυρίαρχη κουλτούρα εκλαμβάνεται ως ένας εκκοσμικευμένος χριστιανισμός. Χωρίς αμφιβολία, μια καθαρά ταυτοτική αυτή αναφορά ενδυναμώθηκε από την άνοδο του Ισλάμ στην Ευρώπη. Σε κάθε περίπτωση, χρησιμοποιήθηκε από τα λαϊκίστικα κινήματα και τη συντηρητική δεξιά, χωρίς, όπως είδαμε, να σχετίζεται με μια αναβίωση της θρησκευτικής πρακτικής. Το κρίσιμο ερώτημα είναι λοιπόν να μάθουμε σε τι αντιστοιχεί αυτή η αναφορά στον χιοστιανισμό. Σε μια μορφή “ψυχρής” θρησκείας, εκκοσμικευμένης θρησκείας, ή μήπως σε έναν ταυτοτικό δείκτη με αναφορά σε ένα σύστημα αξιών που δεν έχει πια τίποτα το χριστιανικό;

Η πτώση της θρησκευτική πρακτικής δεν στερεί απαραίτητα κάθε νόημα από την θρησκευτική αναφορά. Σύμφωνα με την διάσημη ρήση του Μαρσέλ Γκωσέ, αν “ο χριστιανισμός είναι η θρησκεία της εξόδου από την θρησκεία” τότε η κυρίαρχη ευρωπαϊκή κουλτούρα είναι ένας εκκοσμικευμένος χριστιανισμός. Διατυπωμένη με διαφορετικούς όρους, η θέση αυτή απαντά στο έργο του Φόιερμπαχ ακόμη και του Χέγκελ, και επανέρχεται στα γραπτά του Μαξ Βέμπερ και του Πιερ Λεζέντρ. Η απώλεια της ανθρώπινης πίστης στον Θεό δεν εξηγεί το γεγονός ότι η κοινωνία έχει πάψει να είναι χριστιανική στις αξίες της (αξιοπρέπεια του προσώπου) και στους θεσμούς της. Μπορούμε και πάλι να υπενθυμίσουμε την επιρροή του χριστιανισμού στο πεδίο του δικαίου, ή τον ρόλο της Ιεράς Εξέτασης στην συγκρότηση της αστυνομικής έρευνας και στη σημασία που αποδόθηκε στην ομολογία. Οι καλλιτεχνικές και φιλοσοφικές κουλτούρες της νεώτερης Ευρώπης είναι επίσης βαθύτατα ριζωμένες στον χριστιανισμό. Ο ίδιος ο Ντεκάρτ πέρασε άπειρο χρόνο προσπαθώντας να αποδείξει την ύπαρξη του Θεού, προκειμένου να εξιλεωθεί για την επινόηση του cogito, που καθιστούσε τον Θεό περιττό.

Μπορούμε λοιπόν να υπερασπιζόμαστε την ιδέα μιας χριστιανικής ταυτότητας της Ευρώπης -και να προωθούμε- τις “χριστιανικές” της ρίζες- χωρίς να μας αντιτάσσεται το επιχείρημα της πτώσης της θρησκευτικής πρακτικής και της εξάλειψης της πίστης. Αρκεί όμως αυτό για να πούμε ότι η Ευρώπη του σήμερα εξακολουθεί να είναι πολιτισμικά χριστιανική; Η θρησκεία δεν είναι καθ’εαυτήν μια πολιτισμική μήτρα δεν παράγει πολιτισμό όπως η μέλισσα παράγει μέλι. Είναι ένας φορέας που οφείλει να δίνει συνεχώς εξηγήσεις στον εαυτό του, να δικαιολογεί την αλήθεια του, να αποδεικνύει ως προς τι ακριβώς δεν είναι απλώς μια κουλτούρα- δηλαδή μια εγκόσμια δύναμη-είτε μέσω της άσκησης ενός στοχασμού που στρέφεται προς την υπερβατικότητα, είτε μέσω της επιβολής περιορισμών σε μία κουλτούρα που τείνει να θεωρεί τον εαυτό της αυτόνομο.

Πρόσφατες ηχογραφημένες εκπομπές

  • Login Form

L

o

g

i

n