JOKER

Joker (2019)

Σκηνοθεσία : Τοντ Φίλιπς

Πρωταγωνιστούν : Γιόακιν Φίνιξ, Ζάζι Μπιτς, Ρόμπερτ Ντε Νίρο, Φράνσες Κονρόϊ

Ο Άρθουρ Φλεκ είναι ένας άνθρωπος με σοβαρές ψυχικές και εγκεφαλικές διαταραχές που εργάζεται ως κλόουν αλλά ονειρεύεται να γίνει κωμικός. Κάποια στιγμή αισθάνεται ότι το περιβάλλον του τον πιέζει και τον αδικεί τόσο πολύ οπότε αποφασίζει να αντιδράσει.

Ο Μπάτμαν άρχισε με τον Κρίστοφερ Νόλαν, ο Τζόκερ αρχίζει με τον Τοντ Φίλιπς. Δεν είναι εύκολη απόφαση να αλλάξεις τον μύθο ενός ήρωα κόμικς, ή καλύτερα ενός “κακού” βγαλμένο από τα κόμικς. Απολαύσαμε σπουδαίους ηθοποιούς στον συγκεκριμένο ρόλο (Τζακ Νίκολσον, Χιθ Λέτζερ με τον δεύτερο να είναι μάλλον ο κερδισμένος στο παιχνίδι μια και υποδύθηκε έναν πραγματικά εφιαλτικό και πολύ πιο γήινο χαρακτήρα χωρίς το παραμικρό καρτουνίστικο στοιχείο). Ο Τζόκερ του Φίλιπς είναι ακόμα πιο εντυπωσιακός γιατί στην ουσία είναι ο βασανισμένος Άρθουρ. Από τις πρώτες κιόλας σκηνές τόσο το σενάριο (γραμμένο από τον σκηνοθέτη και τον Σκοτ Σίλβερ), όσο και η σκηνοθεσία μας φέρνουν πολύ κοντά στον ήρωα, γιατί παρόλο που φανταζόμαστε τι θα ακολουθήσει αφού όλοι λίγο πολύ ξέρουμε την Μπάτμαν μυθολογία συμπαθούμε αβίαστα τον Άρθουρ, και γιατί να μην τον συμπαθήσουμε;

Μοιάζει τρωτός, φοβισμένος, ευαισθητοποιημένος, θέλει να κάνει τους γύρω του να γελούν, γράφει σε τετράδιο-ημερολόγιο τα όχι και τόσο πετυχημένα αστεία του και αναρωτιέται που βαδίζει αυτός ο κόσμος, όπου αυτός ο κόσμος είναι η Γκόθαμ Σίτυ, μόνο που αυτή τη φορά δεν είναι η κόμικ μυθική πόλη όπου οι καλοί πλούσιοι και νοικοκύρηδες συγκρούονται με κάθε είδους εγκληματίες, είναι μια πόλη που μάλλον συμβολίζει την Αμερική ή αν θέλετε όλα τα άγρια καπιταλιστικά καθεστώτα του σήμερα, όχι μην βιάζεστε, σε καμία περίπτωση το Τζόκερ δεν είναι ένα καθαρά αριστερό φιλμ, δεν είναι όμως και ένα απλό φιλμ. Ο Φίλπς μοιάζει να μην τρέφει καμία συμπάθεια για την άρχουσα τάξη ή αν προτιμάτε για την ισχυρή οικονομική ολιγαρχία. Στη Γκόθαμ Σίτυ του Τζόκερ το κόμικ πάει περίπατο και στην ιστορία δεν υπάρχει κανένα στοιχείο καθαρόαιμης περιπέτειας, δεν είναι μια πόλη στην οποία βασιλεύει το έγκλημα που πρέπει να πολεμηθεί αλλά βασιλεύει η φτώχεια, η κοινωνική αδικία και η οικονομική περιθωριοποίηση. Άνθρωποι σαν τον Άρθουρ είναι απόβλητα και ενοχλούν. Για τους πλούσιους , ισχυρούς και επιτυχημένους οι Άρθουρ της πόλης είναι κάτι σαν τις κατσαρίδες.

JOKER 2

Η κατάσταση έχει ξεφύγει από τον έλεγχο, αυτό διαπιστώνει ο Άρθουρ αυτό διαπιστώνουμε κι εμείς και φυσικά δεν περιμένουμε την ταινία για να το συνειδητοποιήσουμε. Οι ψυχικά διαταραγμένοι άνθρωποι δεν αντιμετωπίζονται με αγάπη από την καθωσπρέπει Γκόθαμ κοινωνία, ακόμα και τα φάρμακα θέλουν να τους κόψουν για οικονομία…σας θυμίζει κάτι; Ο πατέρας του μετέπειτα Μπάτμαν, αυτόν που ο μύθος αρχικά μας σύστησε σαν έναν πάμπλουτο άγιο γεμάτο από αρετές και από ηθικές αξίες, ένα πρότυπο ανθρώπου και πατέρα εδώ δεν είναι παρά ένας αντιπαθέστατος δισεκατομμυριούχος αλαζόνας που δεν διστάζει να αποκαλέσει κλόουν τους φτωχούς ή όσους το σύστημα θεωρεί αποτυχημένους, η ανατροπή έχει αρχίσει και συνεχίζεται με τον καλύτερο τρόπο.

Ο Φίλιπς γυρίζει το νόμισμα ανάποδα και φλερτάρει πολύ πετυχημένα με το ψυχολογικό θρίλερ. Οι χώροι, ο φωτισμός, οι εκφράσεις του Φίνιξ, όλα λειτουργούν άψογα. Ο Άρθουρ γεννά συμπόνια, είναι ένας άρρωστος άνθρωπος που ζει μέσα σε έναν δήθεν υγιή κόσμο που διαρκώς όμως βγάζει κακία, χρησιμοποιεί τους ψυχικά διαταραγμένους σαν παιχνίδια για να διασκεδάσει, ο κόσμος αυτός είναι ακατάλληλος όχι απλά για κάθε  Άρθουρ αλλά για οποιονδήποτε κουβαλάει λίγα γραμμάρια ευαισθησίας και ανθρωπιάς μέσα του. Η Γκόθαμ είναι ένα καζάνι που βράζει, βράζει όπως κάθε σύγχρονη μεγαλούπολη που βασανίζει το διαφορετικό, το περιθωριακό, το μοναχικό, το φοβισμένο. Ο φτωχός, ο “αποτυχημένος” είναι λεκές στο σιδερωμένο κοστούμι μιας κοινωνίας με θεό το χρήμα και τη λάμψη.

JOKER 4

Για να ξεκαθαρίσουμε τα πράγματα, η ταινία δεν αγκαλιάζει την αυτοδικία, ή έστω αυτό εισέπραξα εγώ σαν θεατής, απλώς καταλαβαίνει την αγανάκτηση που φουντώνει και προειδοποιεί. Η αδικία φέρνει μίσος και το μίσος φέρνει εξέγερση, η εξέγερση…κλπ,κλπ. Αυτά που γίνονται στο Γκόθαμ τα βλέπουμε σχεδόν καθημερινά στα δελτία ειδήσεων, το επαναλαμβάνω ξεχάστε τα κόμικ. Το Τζόκερ μας υπενθυμίζει κάτι που είχαν εξετάσει άλλες σπουδαίες ταινίες του παρελθόντος (όπως το In A Lonely Place για παράδειγμα), όταν έναν προβληματικό άνθρωπο αντί να τον βοηθήσεις, τον πιέζεις, τον απορρίπτεις και τον χτυπάς συνεχώς μπορεί να τον μετατρέψεις σε τέρας.

Το φιλμ ανήκει στην κατηγορία “Το περιβάλλον φτιάχνει τον άνθρωπο” και ναι μεν δεν πρόκειται για μια υπαρξιακή ταινία αλλά αυτό που κάνει το κάνει εξαιρετικά. Ανήκει επίσης και στην κατηγορία “Παράσταση Για Έναν Ρόλο”, εντάξει δεν είναι όλη η ταινία ο πρωταγωνιστής της απλώς για άλλη μία φορά ο Φίνιξ καθηλώνει και για να είμαι ειλικρινής δεν μου έκανε καμία έκπληξη, είδα ακριβώς αυτό που περίμενα από τον μεγαλύτερο ίσως ηθοποιό της γενιάς του. Ασύλληπτες εκφράσεις, ιδιοφυείς αυτοσχεδιασμοί, μαγική γλώσσα του σώματος, μια σπασμένη μαριονέτα, ένας χορευτής που τον λυγίζει ένα αβάσταχτο βάρος…κι εκείνο το βλέμμα!!!

JOKER 3

Όσο για την σκηνοθεσία, αφήγηση γεμάτη δύναμη, υπέροχα πλάνα φλασ-μπακ που εξηγούν και ρυθμός που συνδυάζει το βάθος ενός καλοδουλεμένου ψυχολογικού θρίλερ και μιας- ας πούμε-αστυνομικής ταινίας. Θα θυμηθούμε λίγο Ταξιτζή, λίγο Βασιλιά Της Κωμωδίας (πολύ σωστά επεσήμανε ο κολλητός που είδαμε μαζί της ταινία), και κάτι από Death Wish αλλά ο Φίλιπς δεν κλέβει. Το σενάριο είναι καλοδομημένο και παρόλο που στηρίζεται στον χαρακτήρα του Άρθουρ και στη πορεία προς την μετάλλαξη του σε Τζόκερ τα κοινωνικά σχόλια και οι προβληματισμοί που αφήνει καθώς και η ανησυχία για το μέλλον είναι αρκούντως ικανοποιητικά.

Βγάλτε από το μυαλό σας τη σειρά Μπάτμαν, ο Τζόκερ του Φίλιπς είναι κάτι τελείως διαφορετικό και δεν αξίζει καμία σύνδεση με αυτήν, είναι μια πολύ ωραία κινηματογραφική απομυθοποίηση και μια ανατροπή στα έως τώρα σινε-πράγματα

Καλή Διασκέδαση